• เสาร์. ส.ค. 15th, 2020

สมุนไพรไทยพื้นบ้าน กำลังเสือโคร่ง ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย โดยใช้แก่นนำมาต้มเป็นน้ำดื่ม หรือจะใช้เปลือกต้น

ByJan

เม.ย. 25, 2020 , ,
กำลังเสือโคร่ง

 

สมุนไพรไทยพื้นบ้าน กำลังเสือโคร่ง ช่วยแก้เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของอาการตกขาวหรือฝ้าขาวในปากได้

สมุนไพรไทยพื้นบ้าน กำลังเสือโคร่ง

สมุนไพรกําลังเสือโคร่ง กับความเข้าใจแบบผิด ๆ ยังมีหลายคนที่กำลังสับสนอยู่ในชื่อของกำลังเสือโคร่งว่าแท้จริงแล้วคือชื่อของต้นไม้ชนิดนี้เป็นพันธุ์ไม้ชนิดใดกันแน่ ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3-4 ชนิด ที่ล้วนแล้วแต่เป็นต้นไม้คนละชนิด ต่างสกุล และแตกต่างกัน แต่มีสรรพคุณที่เหมือนกันคือ “เป็นยาบำรุงกำลัง”

กำลังเสือโคร่ง หรือ กำลังพญาเสือโคร่ง หรือ พญาเสือโคร่ง ชนิดนี้เป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 20-35 เมตร มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Betula alnoides Buch.-Ham. ex D.Donจัดขึ้นอยู่ในวงศ์กำลังเสือโคร่ง (BETULACEAE)
กําลังเสือโคร่ง ชนิดที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ziziphus attopensis Pierre จัดอยู่ในวงศ์พุทรา (RHAMNACEAE)ในส่วนนี้จะพยายามหาข้อมูลที่ถูกต้องอ ว่าแท้จริงแล้วมันคือชนิดใดกันแน่ เพราะบางที่ก็บอกว่าเป็นไม้พุ่มสูง 7 เมตร ขอบใบเป็นฟันเลื่อย (ข้อมูลจากเว็บ rspg.or.th) แต่ข้อมูลอีกที่ก็ระบุไว้ว่าเป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 10-15 เมตร ขอบใบไม่เป็นฟันเลื่อย ซึ่งมีสรรพคุณช่วยบำรุงร่างกายและบำรุงกำลังทางเพศเป็นหลัก (ข้อมูลดังกล่าวนั้น ซึ่งจะเห็นได้ว่าข้อมูลทั้งสองมันขัดแย้งกันอย่างมาก และได้พยายามค้นหาในเว็บไซต์ต่างประเทศ (plantillustrations.org) ก็ได้ไปเจอกับรูปนี้เข้า ที่อธิบายถึงลักษณะของต้นกำลังเสือโคร่ง ชนิด Ziziphus attopensis Pierre เมื่อสังเกตดูแล้วก็ จะเห็นว่ามันช่างคล้ายคลึงกับ ต้นกำลังเสือโคร่ง ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Strychnos axillaris Colebr. ซึ่งเป็นชนิดไม้พุ่มมากเลยทีเดียว และจากรูปจะเห็นว่าขอบใบนั้นไม่ได้เป็นฟันเลื่อย จนอาจคิดไปว่าเป็นต้นไม้ต้องเป็นชนิดเดียวกัน แต่ทั้งนี้ข้อมูลจากเว็บต่างประเทศดังกล่าวก็ระบุไว้ชัดเจนว่าเป็นพรรณไม้คนละตระกูลและคนละวงศ์กันเลย โดยระบุว่าชนิด Ziziphus attopensis Pierre นั้นจัดอยู่ในวงศ์พุทรา ส่วนชนิด Strychnos axillaris Colebr. จะจัดอยู่ในวงศ์กันเกรา

นางพญาเสือโคร่ง หรือ ซากุระเมืองไทย ที่มีดอกเบ่งบานสีชมพู เป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 10-15 เมตร ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Prunus cerasoides จัดอยู่ในวงศ์กุหลาบ
กำลังเสือโคร่ง (ไม้พุ่ม) เป็นชนิดที่เรากล่าวถึงในบทความนี้ ซึ่งเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Strychnos axillaris Colebr. และจัดอยู่ในวงศ์กันเกรา

ลักษณะของกำลังเสือโคร่ง
ต้นกำลังเสือโคร่ง ที่จัดเป็นไม้พุ่มรอเลื้อยหรือไม้เถาขนาดใหญ่ มีลำต้นสีเขียวอมเทาถึงสีน้ำตาล หรือว่าสีน้ำตาลอมดำ ลำต้นกลมหรือเป็นเหลี่ยม ไม่มีช่องอากาศ ลำต้นมีหนามตามง่ามใบ มีมือจับอันเดียวและมีขน สามารถพบได้ว่า ขึ้นได้ทั่วไปตามป่าดงดิบแล้ง ป่าละเมาะ และป่าโปร่งทั่ว ๆไป

ใบกำลังเสือโคร่ง ที่มีใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกัน แผ่นใบที่มีลักษณะเป็นรูปสีเหลี่ยมข้าวหลามตัดถึงค่อนข้างกลม รูปใบหอกถึงรูปไข่ โคนใบแหลมถึงตัดหรือเว้าเล็กน้อยคล้ายกับรูปหัวใจ ส่วนปลายใบแหลมหรือมนเป็นติ่ง

ดอกกำลังเสือโคร่ง ออกดอกเป็นช่อกระจุกแยกแขนงตามง่ามใบหรือปลายกิ่ง ก้านช่อดอกสั้นหรือยาวได้ ดอกมีจำนวนมาก มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ ลักษณะคล้ายรูปไข่ถึงกลม ด้านนอกเกลี้ยงหรือมีขน ส่วนด้านในเกลี้ยง กลีบดอกมีสีเขียวถึงสีขาว มีกลีบ 5 กลีบ โคนติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 5 แฉก หลอดยาวกว่าแฉก 2 เท่า ด้านนอกเกลี้ยงมีขนหรือเป็นตุ่มๆ ส่วนด้านในมักมีขนเป็นวงอยู่ตรงปากหลอด นอกนั้นเกลี้ยง แฉกหนา มีเกสรตัวผู้อยู่ 5 ก้าน ติดอยู่ใกล้ปากหลอด ยาวยื่นออกมาพ้นปากหลอด ก้านเกสร ส่วนอับเรณูเป็นรูปไข่ ก็มีขนแผง และมักจะมีติ่งแหลมอ่อน รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ มีอยู่ 2 ช่อง แต่ละช่องจะมีไข่อ่อนจำนวนมาก และยอดเกสรตัวเมียเป็นตุ่ม

ผลกำลังเสือโคร่ง มีลักษณะของผลเป็นรูปทรงกลมหรือรูปไข่ ผลมีสีเขียว เมื่อสุกแล้วจะเป็นสีส้มหรือแดง เปลือกผลบางเรียบ ในผลมีเมล็ด 1-2 เมล็ด

สรรพคุณของกําลังเสือโคร่ง
แก่นกำลังเสือโคร่งใช้ต้มน้ำดื่ม มีสรรพคุณช่วยบำรุงกำลัง (แก่น)
ช่วยบำรุงร่างกาย ด้วยการใช้ลำต้นผสมกับผลพริกไทยและหัวกระเทียม แล้วนำมาต้มดื่ม (ลำต้น)
ช่วยบำรุงโลหิตในร่างกาย (แก่น)
แก่นช่วยแก้กระษัย หรือจะใช้เปลือกต้น แก่น และใบ นำมาต้มดื่ม (เปลือกต้น, แก่น, ใบ)
ช่วยแก้โลหิตเป็นพิษในการคลอดบุตร บาดทะยักปากมดลูก และสันนิบาตหน้าเพลิง (ลำต้น)
ยรักษาอาการปอดพิการ (ลำต้น)
ช่วยแก้พิษตานซาง (ลำต้น)
แก่นช่วยดับพิษไข้ (แก่น)
ช่วยแก้อาการไอ (ลำต้น)
ผลใช้เป็นยาถ่ายสำหรับเด็ก (ผล)
ช่วยขับพยาธิในท้อง (ลำต้น)
ช่วยแก้เถาดานในท้อง (ลำต้น)
ช่วยแก้ริดสีดวงในลำไส้ (ราก)
ช่วยแก้กามโรค (ลำต้น)
ช่วยแก้ปัสสาวะพิการ (แก่น)
ช่วยแก้ไตพิการ (แก่น)
ใบช่วยรักษาโรคผิวหนัง (ใบ)
รากใช้ตำพอกแก้ฝี (ราก)
ช่วยดับพิษในข้อกระดูกและเส้นเอ็น (ลำต้น)
ช่วยแก้อัมพาต (ใบ)
ช่วยแก้เส้นเอ็นพิการโดยใช้เปลือกต้น แก่น และใบ นำมาต้มดื่ม (เปลือกต้น, แก่น, ใบ)
ช่วยแก้เหน็บชา แก้เข้าข้อ โดยใช้เปลือกต้น แก่น และลำต้น นำมาต้มดื่มแก้อาการ (เปลือกต้น, แก่น, ใบ)
ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย โดยใช้แก่นนำมาต้มเป็นน้ำดื่ม หรือจะใช้เปลือกต้น แก่น และใบ นำมาต้มดื่ม (เปลือกต้น, แก่น, ใบ)
สารสกัดใบแห้งด้วยแอลกอฮอล์ 95% ช่วยยับยั้งเชื้อหนองชนิด Staphylococcus aureus แต่ไม่มีผลต่อเชื้อหนองชนิด Bacillus subtilis และ Pseudomonas aeruginosa รวมทั้งเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของอาการตกขาวหรือฝ้าขาวในปากได้ (Candida albicans)
นอกจากนี้ยังใช้ใบในการอาบลูกดอกด้วย (ใบ) (แต่ผู้เขียนไม่แน่ใจว่าอาบลูกดอกอะไร อาบลูกดอกยาพิษรึเปล่า อันนี้ก็ไม่แน่ใจเหมือนกัน)

Jan

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *